Jesień i zima to czas, w którym wiele osób zmaga się z nawracającym katarem i bólem zatok. Zimne, suche powietrze, gwałtowne zmiany temperatury i osłabiona odporność sprawiają, że błona śluzowa nosa staje się bardziej podatna na atak drobnoustrojów. Sprawdź, w jaki sposób możesz zmniejszyć ryzyko infekcji dróg oddechowych w sezonie chorobowym.
Wzmocnij odporność i zadbaj o błonę śluzową nosa
Podstawą profilaktyki infekcji zatok jest dobra kondycja błony śluzowej nosa. To ona stanowi pierwszą barierę ochronną przed wirusami i bakteriami. W okresie grzewczym łatwo ulega przesuszeniu, dlatego warto regularnie ją nawilżać, np. roztworami wody morskiej czy inhalacjami z soli fizjologicznej.
Równie ważna jest ogólna odporność organizmu. Zadbasz o nią dzięki różnorodnej diecie, bogatej w witaminę C, D, cynk i kwasy omega-3. Staraj się też regularnie wysypiać, unikać przewlekłego stresu i aktywnie spędzać czas na świeżym powietrzu. Nawet krótki spacer w ciągu dnia poprawia krążenie, dotlenia organizm i wspiera układ immunologiczny.
Chroń zatoki przed czynnikami drażniącymi
Zatoki nie lubią nagłych zmian temperatury – przegrzewanie się w pomieszczeniu, a potem wyjście na mróz to dla nich prawdziwy szok. Dlatego warto ubierać się warstwowo i unikać gwałtownego wychłodzenia organizmu. Inne czynniki, które mogą osłabić śluzówkę dróg oddechowych i zwiększyć ryzyko infekcji, to:
- częsty kontakt z dymem papierosowym lub smogiem,
- powietrze wysuszone przez ogrzewanie lub klimatyzację,
- przebywanie w pomieszczeniach o słabej wentylacji, gdzie łatwiej gromadzą się drobnoustroje,
- nieprawidłowa higiena nosa – zbyt częste lub zbyt rzadkie oczyszczanie, nadużywanie kropli obkurczających śluzówkę[1].
Naturalne sposoby na objawy zapalenia zatok
Kiedy mimo profilaktyki dojdzie do infekcji, podstawą leczenia jest oczyszczanie dróg oddechowych z zalegającej w nich gęstej wydzieliny. Jej obecność odpowiada za objawy zapalenia zatok, takie jak ból głowy, ucisk i tkliwość twarzy czy upośledzenie węchu.
W łagodzeniu tych dolegliwości pomóc mogą naturalne kapsułki doustne na bazie olejków eterycznych – eukaliptusowego, mirtowego, pomarańczowego i cytrynowego, które wykazują właściwości:
- sekretolityczne – nasilają w zatokach produkcję wodnistego płynu, rozrzedzającego zalegającą w nich wydzielinę,
- sekretomotoryczne – pobudzają ruchy rzęsek na nabłonku dróg oddechowych, które transportują śluz na zewnątrz,
- przeciwbakteryjne i przeciwzapalne – wspomagają organizm w walce z infekcją.
Ziołowy lek na zatoki zawierający olejki eteryczne może skrócić czas trwania choroby i złagodzić towarzyszące jej objawy. Jeżeli jednak dolegliwości nie ustępują mimo wdrożonego leczenia, warto skonsultować się z lekarzem – być może rozwinęło się nadkażenie bakteryjne, wymagające zastosowania leków na receptę[2].
Regularne nawilżanie nosa, dbanie o odporność i unikanie czynników drażniących to najprostsze, a zarazem najskuteczniejsze sposoby, by ograniczyć ryzyko zapalenia zatok w sezonie jesienno-zimowym. Jeśli jednak mimo profilaktyki infekcje powracają, wymagają zbadania przez laryngologa. Przewlekłe lub często powtarzające się zapalenia zatok mogą być skutkiem skrzywionej przegrody nosa, polipów lub nieleczonej alergii, które sprzyjają zaleganiu wydzieliny i stanom zapalnym.
[1] Arcimowicz, M. (2021). Ostre zapalenie zatok przynosowych w codziennej praktyce. Otolaryngologia Polska, 75(4): 40-50.
[2] Rapiejko P., Talik P., Jurkiewicz D., Nowe możliwości leczenia ostrego zapalenia zatok przynosowych zgodnie z EPOS 2020, Otolaryngologia Polska 2021, 76(1): 29-39.
