Kaszel to naturalny odruch obronny organizmu, który pomaga usuwać wydzielinę, drobnoustroje i inne czynniki drażniące z dróg oddechowych. Niestety czasami jest na tyle intensywny, że wywołuje ból w okolicy żeber. Taka dolegliwość może mieć związek zarówno z przeciążeniem mięśni klatki piersiowej, jak i z toczącą się infekcją. Kiedy ból żeber przy kaszlu wymaga konsultacji lekarskiej?
Przyczyny bólu żeber podczas kaszlu
Podczas gwałtownego kaszlu mięśnie międzyżebrowe, przepona i mięśnie brzucha kurczą się z dużą siłą, co wywołuje intensywne obciążenie mechaniczne. Jeśli taka sytuacja trwa przez kilka dni, może dojść do nadwyrężenia tych struktur i wystąpienia bólu przypominającego zakwasy po wysiłku.
Szczególnie obciążający jest kaszel suchy, który nie wiąże się z odkrztuszaniem wydzieliny. Częste skurcze mięśni prowadzą wtedy do podrażnienia tkanek i bólu odczuwanego nie tylko podczas kasłania, ale też głębokiego wdechu czy zmiany pozycji ciała.
Ponadto w przypadku infekcji dolnych dróg oddechowych, np. zapalenia płuc czy oskrzeli, takie dolegliwości bywają wywoływane bezpośrednio przez toczący się proces zapalny, który zwiększa wrażliwość tkanek na bodźce bólowe[1].
Jak złagodzić ból żeber wywołany kaszlem?
W pierwszej kolejności warto skupić się na leczeniu przyczyny kaszlu, a także dopasowaniu odpowiednich preparatów do jego rodzaju. W przypadku obecności gęstej, trudnej do odkrztuszania wydzieliny zastosowanie leków mukolitycznych (rozrzedzających) może zmniejszyć intensywność odruchu kaszlowego. Należą do nich np. ambroksol, bromheksyna czy N-acetylocysteina, które upłynniają śluz zgromadzony w drogach oddechowych oraz zmniejszają jego lepkość.
Z kolei suchy, nieproduktywny kaszel musi być hamowany – nie pełni on funkcji oczyszczającej, za to znacznie bardziej męczy klatkę piersiową. Dlatego stosuje się przy nim leki hamujące odruch kaszlowy, np.:
- lewodropropizynę,
- butamirat,
- dekstrometorfan[2].
Ponadto przy dokuczliwym bólu podczas kaszlu pomocne bywają preparaty z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), np. deksketoprofen. Działają one poprzez hamowanie aktywności enzymów cyklooksygenazy (COX), które uczestniczą w produkcji prostaglandyn – substancji odpowiedzialnych za rozwój stanu zapalnego, bólu i gorączki. Zahamowanie ich syntezy może więc ograniczyć wywoływane przez nie objawy.
Tabletka przeciwbólowa z deksketoprofenem charakteryzuje się szybkim początkiem działania – efekt może pojawić się już po ok. 30-60 minutach od przyjęcia. Lek jest stosowany w leczeniu dolegliwości o nasileniu niewielkim do umiarkowanego[3].
Kiedy ból żeber przy kaszlu powinien zaniepokoić?
Choć w wielu przypadkach ból żeber jest konsekwencją przeciążenia mięśni, niektóre objawy wymagają konsultacji z lekarzem. Jest ona wskazana, gdy kaszel i ból dokuczają dłużej niż 7-10 dni, nasilają się mimo leczenia lub utrudniają swobodne oddychanie. Inne niepokojące symptomy to m.in.:
- duszność,
- przyspieszony oddech,
- świsty oddechowe,
- wysoka gorączka,
- znaczne osłabienie,
- obecność krwi w odkrztuszanej wydzielinie,
- silny ból w klatce piersiowej.
W większości przypadków ból żeber przy kaszlu ustępuje wraz z poprawą stanu zdrowia i opanowaniem dolegliwości towarzyszących infekcji. Jeśli jednak objawy utrzymują się, nasilają lub towarzyszą im niepokojące symptomy, konieczna jest konsultacja z lekarzem w celu ustalenia przyczyny bólu i dopasowania leczenia.
[1] Tuszyński P. K. (red.), Ból z perspektywy farmaceuty, Wydawnictwo Farmaceutyczne, Kraków 2019.
[2] Krenke, R., Chorostowska-Wynimko, J., Dąbrowska, M., Bieńkowski, P., Arcimowicz, M., & Grabczak, E. et al. (2018). Postępowanie w kaszlu u osób dorosłych – rekomendacje dla lekarzy rodzinnych. Lekarz POZ, 4(6), 425-452.
[3] Hanna, M., & Moon, J. Y. (2019). A review of dexketoprofen trometamol in acute pain. Current medical research and opinion, 35(2): 189-202.
Artykuł sponsorowany
