Statystyki

7 grudnia 2017

Rak żołądka – statystyki 

Rak żołądka jest specyficznym nowotworem – jego występowanie jest zróżnicowane pod każdym względem, również geograficznym. Największa zachorowalność występuje w regionie Azji (wschodnia część). Prawie dwukrotnie mniej zachorowań pojawia się w Ameryce Południowej – różnice te są więc znaczne. Polska należy do krajów o umiarkowanej zachorowalności na raka żołądka.

Nowotwory żołądka, w odróżnieniu od innych chorób tego typu, mają tendencję malejąca pod względem częstości występowania. Jeszcze w latach 70 ubiegłego wieku rak żołądka był najczęstszym nowotworem wśród mężczyzn – po blisko 50 latach jego pozycja przesunęła się na miejsce szóste, a pod względem częstości występowania u kobiet rak żołądka zajmuje dziesiąte miejsce. W ciągu ostatnich 40 lat zachorowania na nowotwory żołądka zmniejszyły się blisko trzykrotnie – czy to oznacza, że mamy powód do zadowolenia? Pod pewnymi względami na pewno, jednak spadek zachorowań oznacza ich znaczne zmniejszenie, jednak nie całkowite wyeliminowanie. Dokładnie obrazują to liczby. W 1980 roku, raka żołądka rozpoznano u 7570 osób (z czego 4847 u mężczyzn oraz 2723 u kobiet). W 2010 roku liczba ta uległa zmniejszeniu do 5276. Jednym z czynników ryzyka zachorowania na raka żołądka jest wiek. Częstość występowania choroby zwiększa się po 50 roku życia – ponad 90 procent zachorowań ma miejsce właśnie po „pięćdziesiątce”, z czego ponad ¾ pojawia się po 65 roku życia. Wartość ta nie odbiega znacznie u kobiet, bowiem zachorowania najczęściej występują w ósmej, dziewiątej dekadzie życia. Reasumując, rak żołądka jest chorobą ludzi starszych. Ogólna tendencja związana ze zmniejszeniem zachorowania na raka żołądka utrzymuje się, niezależnie od grupy wiekowej, czy tez płci – częstość zachorowań na przestrzeni ostatnich 30 lat zmniejszyła się ponad dwukrotnie – warto jednak zaznaczyć, że dane statystyczne pochodzą z polskiej populacji. Porównując Polskę z innymi krajami Europejskimi sytuacja nie jest już tak jednoznaczna. W Polsce notuje się więcej zachorowań na raka żołądka, jednak sytuacja ta dotyczy tylko mężczyzn. Inaczej jest w przypadku kobiet, u których zachorowania te są rzadsze w Polsce w porównaniu do innych krajów Europejskich.

Choroba nowotworowa może być rozpatrywana pod kilkoma różnymi względami – w pewnym sensie wykładnikiem właściwego leczenia są przeżycia pacjentów. Podobnie jak w przypadku zmniejszenia zachorowalności, lepiej prezentują się przeżycia pacjentów zarówno w skali jednego roku jak i pięciu lat. W latach 2000 – 2002, jednoroczne przeżycie wyniosło 36,4% (odpowiednio 35,2% u mężczyzn oraz 38,7% u kobiet). W latach 2003 – 2005 wartość ta wyniosła 37,6% (odpowiednio 36,8% u mężczyzn oraz 39,0% u kobiet). Odrębnym wskaźnikiem jest przeżycie w skali pięcioletniej – wartości te utrzymują się niestety na niższym poziomie w porównaniu do skali jednorocznej. Nie mniej jednak zachowany jest trend wydłużenia przeżycia podobnie jak w skali jednorocznej. W latach 2000 – 2002 wartości te utrzymywały się na poziomie 16,1% uśredniając dla obu płci (odpowiednio 14,9% u mężczyzn oraz 18,2% u kobiet). W późniejszych latach również odnotowano wzrost przeżyć. W latach 2003 – 2005 wyniósł on 17,6% (odpowiednio 16,4% dla mężczyzn oraz 19,8% dla kobiet).

Pomimo rozwoju medycyny XXI wieku, nadal nie udało się opracować metod, które pozwalałyby na całkowite wyleczenie choroby nowotworowej. W przypadku raka żołądka widać jednak znaczącą poprawę. W 2010 roku, nowotwory złośliwe żołądka były przyczyną 7 procent zgonów (z przyczyn nowotworowych) wśród mężczyzn oraz 5 procent zgonów wśród kobiet. Ogółem umieralność zmniejszyła się, co w pewnym sensie jest konsekwencją spadku zachorowalności. Najlepiej obrazują to dane liczbowe – w 1980 roku z powodu nowotworu żołądka zmarło 9024 osób (5745 mężczyzn oraz 3279 kobiet). W 2010 ogółem zmarło 5364 osób (3486 mężczyzn oraz 1878 kobiet). Dane statystyczne odnoszą się do polskich pacjentów – pomimo tego, że widoczny jest spadek ilości zgonów, to właśnie w Polsce wartości te są nadal większe o 25 procent w porównaniu do krajów Europejskich (w odniesieniu do mężczyzn) oraz o 10 procent wyższe w odniesieniu do kobiet.

Jak wcześniej wspomniano, nowotwory żołądka dotyczą głównie ludzi starszych. Konsekwencją tego, największa ilość zgonów ma miejsce po 50 roku życia – tylko 6 % z nich miało miejsce w młodszym wieku.  Ryzyko zgonu zwiększa się wraz z wiekiem, osiągając swoje maksymalne wartości po 80 roku życia.

Sytuacja związana z chorobą nowotworową żołądka w Polsce ulega poprawie. Pomimo tego, że poprawa ta jest widoczna, nadal nie wyeliminowano całkowicie zachorowań – co roku z powodu nowotworów żołądka umiera bardzo dużo ludzi. Dużą trudność sprawia wstępna diagnostyka raka żołądka. Sytuacja ta wynika z niespecyficznych objawów, które występują we wczesnym etapie rozwoju schorzenia. Są one łatwo mylone z często pojawiającymi się nieprawidłowościami takimi jak niestrawność czy też choroba wrzodowa żołądka. Statystycznie, te sytuacje kliniczne występują częściej niż nowotwór żołądka – z tego powodu często właściwa diagnostyka jest opóźniona. W przypadku powtarzających się dolegliwości konieczne jest wykonanie badań obrazowych oraz pobranie do badania histopatologicznego wycinka zmiany nowotworowej. Możliwe jest to między innymi dzięki gastroskopii, która umożliwia także różnicowanie zmian nowotworowych oraz nienowotworowych. Warto jednak zauważyć, że nie jest to badanie „idealne” – część zmian chorobowych może nie być rozpoznana. W przypadku braku pewności wykonuje się badania uzupełniające. Jednym z nich jest tomografia komputerowa (TK) oraz laparoskopia, która należy do metod inwazyjnych.

Bibliografia:

„Onkologia, podręcznik dla studentów i lekarzy” R. Kordek

http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-zoladka-c16/