Diagnostyka

7 grudnia 2017

Rak żołądka – diagnostyka 

Jako jeden z niewielu, nowotwór żołądka wykazuje tendencję spadkową pod względem częstości występowania. Jeszcze 50 lat temu, należał on do najczęściej występujących nowotworów wśród mężczyzn. Obecnie znajduje się na szóstym miejscu, jeśli bierzemy po uwagę częstość występowania. Jeszcze rzadziej diagnoza stawiania jest u kobiet – zajmuje dziesiąte miejsce. Spadek ilości zachorowań nie oznacza jednak, że problem nie istnieje. W jaki sposób diagnozowany jest rak żołądka?

Rak żołądka – objawy

W przypadku chorób onkologicznych pojawia się pewna wspólna cecha – w początkowym stadium rozwoju nie występują charakterystyczne objawy, które mogłyby świadczyć o rozwoju schorzenia o charakterze nowotworowym. Pacjenci często skarżą się na dolegliwości, które mogą towarzyszyć innym znacznie częściej występującym chorobom układu pokarmowego. Statystycznie znacznie częściej pojawia się bowiem choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, nieżyt żołądka czy też popularna niestrawność. Nic więc dziwnego w tym, że zazwyczaj pierwsze kroki terapeutyczne kierowane są w kierunku znacznie częściej występujących chorób układu pokarmowego. Na jakie objawy najczęściej skarżą się pacjenci? Jest to między innymi utrata apetytu, okresowo występujące nudności i wymioty. U niektórych chorych mogą wystąpić smoliste stolce. Należy zwrócić również uwagę na dysfagię (czyli zaburzenia połykania), która może również świadczyć o nieprawidłowościach ze strony przełyku. Wraz z progresją choroby występuje również utrata masy ciała oraz postępujące wyniszczenie (kacheksja). Symptomy, które są między innymi konsekwencją wzrostu guza (guz wyczuwalny przez powłoki ciała) zazwyczaj występują w znacznym stadium zaawansowania. Można również wyróżnić tak zwane objawy raka wczesnego żołądka (rzadko występuje sytuacja, kiedy brak jest jakichkolwiek objawów). Do najczęstszych można zaliczyć dyskomfort w środkowym nadbrzuszu czy też uczucie sytości i pełności po posiłku. Jak widać, symptomy towarzyszące rakowi żołądka są trudne do odróżnienia od typowych, znacznie częściej występujących dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Jakiekolwiek wątpliwości związane z etiologią objawów powinny być zweryfikowane za pomocą badań diagnostycznych. Warto znać również pojęcia związane z rakiem żołądka. Jest to: guz Krukenberga, czyli guz przerzutowy do jajnika oraz węzeł Virchowa, czyli powiększony węzeł chłonny w lewym dole nadobojczykowym.

Rak żołądka przyczyny

Określenie przyczyn nowotworu żołądka jest dobrze sklasyfikowane za pomocą tak zwanej klasyfikacji Laurena, która wykazuje powiązanie obrazu histologicznego z cechami klinicznymi oraz epidemiologicznymi. Wyróżnia się typ jelitowy oraz typ rozlany. Typ jelitowy nazywany również epidemicznym jest związany ze znacznym udziałem czynników środowiskowych. Występuje w obszarach o najwyższej zachorowalności na raka żołądka. Drugi rodzaj (typ rozlany) związany jest z predyspozycją genetyczną. Zazwyczaj występuje u osób, których bliscy krewni chorowali na raka żołądka oraz u których występuje grupa krwi „A”. W porównaniu do typu jelitowego, rokowanie w raku rozlanym żołądka jest gorsze. Klasyfikacja Laurena wyróżnia także typ mieszany raka żołądka.

Rak żołądka – diagnostyka

Rozpoznanie oraz odpowiednia diagnostyka raka żołądka wymaga użycia narzędzi diagnostyki obrazowej oraz weryfikacji histopatologicznych zmian podejrzanych o charakter nowotworowy. Sam wywiad oraz dolegliwości, które zgłasza pacjent (tak zwane dolegliwości dyspeptyczne) w wielu przypadkach skłaniają lekarza do skierowania chorego na odpowiednie badania. Jednym z nich jest gastroskopia, która pozwala na wykrycie nowotworu we wczesnym stadium zaawansowania. Zaletą tej metody jest możliwość pobrania wycinków do badania histopatologicznego w trakcie procedury diagnostycznej. Badanie to wykonuje się również w przypadku podejrzenia choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Chociaż wiele osób czuje strach przed badaniem gastroskopowym to warto jednak zaznaczyć, że w określonych sytuacjach klinicznych badanie to jest konieczne do wykonania. Powikłania zdarzają się bardzo rzadko i nie przekraczają jednego procenta wykonanych procedur. Jeśli powikłania pojawiają się, to mogą obejmować przebicie przełyku i krwawienie. Przed badaniem konieczne pacjent przychodzi na czczo. Pierwszy posiłek można zjeść zazwyczaj 2 godziny po badaniu. W przypadku zażywania leków o wskazówki odnośnie ich spożywania w dniu badania najlepiej zapytać lekarza przeprowadzającego badanie gastroskopowe.  W razie konieczności przeprowadza się również badania dodatkowe. Należą do nich USG (badanie ultrasonograficzne) oraz tomografia komputerowa (TK). Badanie to jest pomocne przy określeniu rozległości procesu nowotworowego oraz obecności ewentualnych przerzutów do węzłów chłonnych. Uzupełniająco u niektórych pacjentów wykonuje się badanie radiologiczne (zasadniczą wadą tego badania jest brak możliwości wykrycia zmian powierzchownych śluzówki żołądka). Do metod inwazyjnych należy laparoskopia, która umożliwia ocenę zaawansowania śródotrzewnowego choroby. Decydujące znaczenie ma wynik oceny histopatologicznej zmiany podejrzanej o charakter nowotworowy.

Według statystyk, występowanie nowotworu żołądka uległo w ostatnim czasie znacznemu zmniejszeniu. Warto jednak zaznaczyć, że nie zwalnia to z obowiązku wykonania odpowiednich badań diagnostycznych. Występowanie nieprawidłowości dyspeptycznych, szczególnie u osób po 45 roku życia powinno być poddane diagnostyce. Sprawę komplikuje fakt, że objawy początkowe raka żołądka zazwyczaj nie występują. Postawienie diagnozy wiąże się z rozpoczęciem odpowiedniego leczenia. W przypadku nowotworów żołądka, największe znaczenie mają zabiegi chirurgiczne. Oprócz zabiegów stosuje się również chemioterapię, radiochemioterapię, a także celowaną terapię biologiczną. Warto również zaznaczyć, że udoskonalenie oraz opracowanie nowych metod terapeutycznych pozwoliło na zwiększenie przeżywalności chorych zarówno w jedno – rocznym jak i pięcioletnim czasie.

Bibliografia:

„Onkologia podręcznik dla studentów i lekarzy” R. Kordek

„Interna Szczeklika 2015/2016”, Medycyna Praktyczna