Rak żołądka

12 czerwca 2017

Żołądek, jest częścią układu pokarmowego, w której odbywa się proces trawienia pokarmów. To narząd, do którego przemieszcza się połknięty pokarm– jest zatem narażony na kontakt zarówno z środkami konserwującymi, sztucznymi dodatkami jak i z czynnikami chorobowymi takimi jak bakterie i wirusy. Pod względem częstości występowania, rak żołądka nie należy do najczęstszych nowotworów pojawiających się w Polsce. Największy odsetek zachorowań notuje się w Japonii, co ma związek z stylem życia oraz prowadzoną dietą. Zdecydowaną większość nowotworów żołądka stanowią gruczolakoraki (adenocarcinoma). Co należy wiedzieć o nowotworach żołądka?

Rak żołądka – przyczyny.

Znając przyczyny występowania poszczególnych nowotworów istnieje szansa, że ulegną wyeliminowaniu niektóre czynniki, które w znaczący sposób zwiększają ryzyko wystąpienia nowotworu – warto jednak wspomnieć, że prewencja pierwotna ( zapobieganie wystąpienia choroby), nie zawsze przynosi satysfakcjonujące efekty. Które czynniki ryzyka wystąpienia raka żołądka są istotne w jego patogenezie?

Dużą rolę w rozwoju raka żołądka przypisuje się gram – ujemnej bakterii Helicobacter pylori. To poważny problem, bowiem szacuje się, że w Polsce zakażonych jest nawet 80% dorosłych oraz 30% dzieci. Bakteria ta kolonizuje głównie dalszy odcinek żołądka – część odźwiernikową. Niskie pH żołądka (spowodowane wydzielaniem kwasu solnego) działa bakteriobójczo na większość bakterii, które dostają się do jego wnętrza. Mechanizm ten nie zwalcza jednak infekcji Helicobacter pylori – która przyczyniając się do ciągłego stanu zapalnego, może działać stymulująco na komórki nowotworowe. Dodatkowo, Helicobacter pylori ma również znaczenie w patogenezie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Ryzyko rozwoju raka żołądka nie zależy jednak tylko od zakażenia bakterią – dużą rolę przypisuje się diecie – zawartość środków konserwujących, azotynów oraz soli działa drażniąco na śluzówkę żołądka. Zaznacza się również dużą rolę spożywania produktów wędzonych. Części raków żołądka towarzyszy niedokwasota (hipochlorhydria). Podobnie jak w przypadku innych nowotworów, palenie tytoniu zwiększa ryzyko zachorowania na raka żołądka

Nowotwór żołądka – rodzaje.

Jak wcześniej wspomniano, ponad 90% wszystkich nowotworów żołądka stanowią raki gruczołowe – adenocarcinoma. Pozostałe rodzaje raka żołądka to chłoniaki, nowotwory podścieliskowe, oraz nowotwory endokrynne żołądka. Istnieje kilka rodzajów klasyfikacji raka żołądka – często stosowaną jest klasyfikacja Laurena, która jest podziałem opierającym się na cechach histologicznych. W podziale tym można wyróżnić typ jelitowy, typ rozlany oraz typ mieszany. Z tych trzech rodzajów najczęściej występuje rak o typie jelitowym. Jego charakterystyczną cechą jest występowanie w regionach, gdzie zapadalność na raka żołądka jest najwyższa. Inną klasyfikacją, z którą można się spotkać jest podział na wczesnego oraz zaawansowanego raka żołądka – to podział, który ma duże znaczenie rokownicze. Cechą charakterystyczną raka wczesnego jest brak naciekania mięśniówki żołądka – ogranicza się jedynie do błony śluzowej, ewentualnie podśluzowej. Najczęstszą lokalizacją raka wczesnego żołądka jest obszary krzywizny mniejszej. Rak zaawansowany związany jest z naciekaniem błony mięśniowej, a niektórych przypadkach również błony surowiczej.

Nowotwór żołądka – objawy

Niestety, podobnie jak w przypadku pozostałych nowotworów, wczesne objawy raka żołądka są mało charakterystyczne i przez to również bagatelizowane. Z tego powodu w Japonii (najczęstsze występowanie raka żołądka na świecie) prowadzone są badania przesiewowe, mające na celu wczesne wykrycie raka żołądka. Niestety, w Polsce diagnostyka tego typu nie jest prowadzona. Pierwsze symptomy raka żołądka często mylone są z popularną chorobą wrzodową. Pojawia się ból nadbrzusza, nudności i brak łaknienia. W niektórych przypadkach zdarzają się krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego tzw. fusowate wymioty- objawem mogą być też smoliste stolce, które wskazują na krwawienia z dolnego odcinka . Podobnie jak w przypadku pozostałych nowotworów, w przebiegu raka żołądka dochodzi do stopniowej utraty masy ciała oraz wyniszczenia (cachexia). Niestety, brak swoistości objawów powoduje zbyt późną diagnostykę oraz opóźnienie w wprowadzeniu odpowiedniego leczenia.

Rak żołądka – badania

Jak wspomniano wcześniej, w Polsce nie jest realizowany program badań przesiewowych w kierunku raka żołądka, w konsekwencji czego większość nowotworów wykrywana jest niestety w zaawansowanym stadium. Badaniem, które jednocześnie umożliwia ocenę śluzówki żołądka oraz pobranie materiału do badania histopatologicznego jest badanie gastroskopowe. Z pomocą w diagnostyce raka żołądka przychodzą również metody diagnostyki obrazowej takie jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) czy też PET. W diagnostyce raka żołądka ważną rolę ma także popularne badanie USG (ultrasonograficzne), które jest szeroko dostępne, przede wszystkim nieinwazyjne i tanie w wykonaniu. O tym jakie badania należy wykonać przy podejrzeniu raka żołądka decyduje zespół lekarzy, prowadzący pacjenta.

Rak żołądka – jak leczyć?

W leczeniu nowotworu żołądka dużą rolę odgrywają zabiegi chirurgiczne. Zastosowana metoda zależy od zaawansowania nowotworu – możliwe jest częściowe, lub całkowite usunięcie żołądka. W trakcie operacji usuwane są także węzły chłonne (limfadenektomia). W przypadku tak zwanych raków wczesnych stosuje się również metodę endoskopową – mukozektomię lub dyssekcję podśluzówkową. Leczenie chemioterapeutyczne również jest stosowane, jednak najczęściej dotyczy zaawansowanego raka żołądka. Oprócz metod chirurgicznych, oraz chemioterapii stosuje się także leczenie radioterapeutyczne oraz biologiczne.

Warto pamiętać, że wczesne objawy raka żołądka łatwo można pomylić z dolegliwościami dyspeptycznymi, szczególnie tymi nawracającymi. W takim wypadku należy zgłosić się do lekarza – może okazać się konieczne wykonanie badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, abypostawić prawidłowa diagnozę.