Rak wątroby

6 czerwca 2017
Autor: Lek Mateusz Nawrocki

Nowotwory wątroby

Nowotwory wątroby należy rozpatrywać w dwóch kategoriach. Pierwszą z nich są zmiany nowotworowe będące konsekwencja przerzutów z innych narządów – występują one znacznie częściej. W drugiej kolejności należy wspomnieć o pierwotnych nowotworach wątroby, które są znacznie rzadsze. Rak wątroby częściej występuje u mężczyzn. Szczyt zachorowań przypada po 60 roku życia.

Najczęściej występującym pierwotnym nowotworem wątroby (a więc nieprzerzutowym) jest rak wątrobowokomórkowy (HCC – hepatocellular carcinoma), który stanowi ponad 80 procent wszystkich pierwotnych nowotworów wątroby. Wywodzi się on z hepatocytów, czyli podstawowych jednostek budulcowych miąższu wątroby.

Rak wątroby – przyczyny

Przyczyny raka wątroby są dobrze poznane. Wspólnym mianownikiem dla większości czynników ryzyka wystąpienia raka wątroby jest jej marskość, która może pojawiać się na różnym tle. Mówiąc ogólnie, marskość jest procesem, w wyniku którego prawidłowy miąższ wątroby zostaje zastąpiony tak zwanymi guzkami regeneracyjnymi. W konsekwencji wątroba przestaje w prawidłowy sposób pełnić swoje funkcje.

Dobrze poznane czynniki ryzyka raka wątroby to między innymi zakażenie wirusami zapalenia wątroby (WZW) typu B i C, które działają destrukcyjnie na struktury wątroby. Innym czynnikiem ryzyka jest alkohol, który w znacznym stopniu przyczynia się do uszkodzenia jej prawidłowego miąższu. Należy zaznaczyć, że HCC powstaje bardzo rzadko w prawidłowej, nieuszkodzonej wątrobie.

Rak wątroby – objawy

Wiele osób zadaje sobie pytanie, jakie są wczesne objawy raka wątroby. Każdy z nas wie, że w przypadku większości nowotworów (chociaż nie wszystkich) wczesne wykrycie daje większe szanse na wyleczenie. Niestety, podobnie jak w przypadku innych nowotworów, rak wątroby może rozwijać się skrycie nie dając żadnych niepokojących symptomów. Często zdarza się, że nowotwór w jego początkowym stadium zostaje wykryty przez przypadek. Jakie objawy daje zaawansowany rak wątroby?

Pierwsze symptomy, które pojawiają się u chorych mogą zostać zbagatelizowane – ból brzucha, biegunki, gorączka – to objawy, które mogą pojawić się w większości stosunkowo niegroźnych infekcji. Wraz z rozwojem masy guza mogą wystąpić takie objawy jak wodobrzusze, wyczuwalny guz czy też powiększenie wątroby. Postępująca choroba nowotworowa wiąże się także z wyniszczeniem chorego – kacheksją.

Rak wątroby – diagnostyka

Przy podejrzeniu raka wątroby pomocne okazują się badania diagnostyki obrazowej. Zastosowanie znajdują między innymi badanie USG (ultrasonograficzne), tomografia komputerowa (TK), oraz rezonans magnetyczny (MR). W zależności od uzyskanego obrazu w badaniach diagnostycznych może okazać się konieczna biopsja wątroby celem oceny materiału histopatologicznego.

Rak wątroby – leczenie

Postawiona diagnoza zawsze rodzi pytanie: jak leczyć raka wątroby? Podobnie jak w przypadku pozostałych nowotworów, leczenie raka wątroby uzależnione jest od stanu zaawansowania nowotworu oraz stanu ogólnego chorego. Podstawowe znaczenie w terapii ma zabieg chirurgiczny. W przypadku małych zmian stosuje się miejscową resekcję guza. Przy spełnieniu odpowiednich kryteriów wykonuje się również przeszczep wątroby. U pacjentów, u których nie jest możliwe wykonanie odpowiedniego zabiegu operacyjnego stosuje się metody leczenia miejscowego – różne techniki ablacji, krioterapii lub alkoholizacji guza.

Rak wątroby – rokowanie

Rokowanie w dużej mierze zależy od stanu ogólnego chorego oraz właściwości guza nowotworowego. Rokowanie w pierwotnych nowotworach wątroby niestety nie jest korzystne – osoby nieleczone przeżywają około 3 miesięcy, ale przeżycie pięcioletnie po przeszczepie wątroby wynosi nawet 80 procent.

Nowotwory wątroby – przerzuty

Statystycznie, znacznie częściej niż jej pierwotne nowotwory występują przerzuty do wątroby,. Za blisko połowę tych przypadków odpowiada rak jelita grubego. Pozostałe lokalizacje, z których może pochodzić przerzutowy nowotwór wątroby to między innymi płuca, żołądek oraz pierś. Objawy, które mogą pojawiać się u chorych wynikają z symptomów pochodzących z ogniska pierwotnego nowotworu lub zaburzeń funkcji wątroby. Również dobór sposobu leczenia zależy od lokalizacji nowotworu pierwotnego wątroby. W celu diagnostyki wykonuje się badania obrazowe oraz ocenę materiału histopatologicznego pobranego z biopsji wątroby. Kwalifikacja do odpowiedniego leczenia w dużej mierze zależy od tego, czy poza wątrobą występują również przerzuty do innych narządów. Największe znaczenie w leczeniu przerzutów do wątroby ma zabieg chirurgiczny. Stosuje się również techniki miejscowe takie jak ablacja czy też krioterapia.

Nowotwory wątroby rzadko dają charakterystyczne objawy. Z tego powodu u osób, które pochodzą z grupy ryzyka zachorowania na raka wątrobowokomórkowego (HCC) wskazane jest wykonywanie badań przesiewowych celem wykrycia nowotworu w fazie bezobjawowej. Grupa ryzyka to osoby zakażone wirusami WZW. Jeśli pojawia się u Ciebie jakikolwiek niepokojący objaw, skontaktuj się z lekarzem, celem wykonania niezbędnych badań.