Statystyki

12 września 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Nowotwory trzustki nie należą do najczęstszych schorzeń – średnio rocznie rozpoznaje się około 200 tysięcy nowych zachorowań. W kontekście chorób nowotworowych nie można mówić o liczbach małych – każde zachorowanie to potencjalne zagrożenie życia. Nowotwory złośliwe trzustki cechują się szybką progresją choroby.

Niestety w ostatnich latach notuje się wzrost zachorowań na nowotwory. Przyczyn tej sytuacji jest wiele – nie bez znaczenia pozostaje również rozwój medycyny i technik medycznych, które pozwalają na wczesne postawienie diagnozy i wdrożenie odpowiedniej terapii. Biorąc pod uwagę nowotwory trzustki ich sytuacja nie różni się diametralnie od innych chorób z tego kręgu. Na przestrzeni ostatnich 30 lat nastąpił wzrostu zachorowań na nowotwory trzustki. Poddając analizie zachorowania pod względem płci – w 1980 roku w Polsce odnotowano 1014 zachorowań wśród mężczyzn oraz 858 wśród kobiet. Największą ilość nowych rozpoznań raka trzustki postawiono w latach 1980 – 1993.  W ostatnich latach obserwuje się ograniczenie ilość zachorowań na nowotwory złośliwe trzustki, jednak nie można mówić o znaczącym spadku ich ilości – liczby nie pozostawiają złudzeń – mamy do czynienia z tendencją spadkową w kwestii zachorowań na nowotwory złośliwe trzustki. Na podstawie danych statystycznych możemy zauważyć, że nowotwory trzustki występują nieznacznie częściej wśród mężczyzn, stanowiąc 52 procent zachorowań.

Choroby nowotworowe występują w każdym wieku. Warto jednak zaznaczyć, że każdy z nowotworów występuje szczególnie często w określonym wieku, lub ryzyko związane z zachorowaniem drastycznie wzrasta w określonym wieku pacjenta. Mówiąc o nowotworze złośliwym trzustki, szczyt postawionych rozpoznań notuje się na dziewiątą dekadę życia, równocześnie, 90 procent wszystkich zachorowań ma miejsce po 50 roku życia (92 procent u mężczyzn oraz 95 wśród kobiet).

Jak wcześniej wspomniano nowotwory trzustki cechują się szybką progresją choroby. Odzwierciedleniem tego jest wskaźnik przeżyć chorych, u których zdiagnozowano chorobę nowotworową trzustki. W skali jednorocznej przeżycia wynoszą nieco ponad 20 procent – w ostatnich latach możemy zauważyć jednak pewne zmienne tendencje w tym zakresie. Wśród mężczyzn odnotowano spadek ilości przeżyć w ciągu jednego roku – w latach 2000-2002, 1 – roczne wskaźniki wyniosły 23,1 procent, osiągając wynik 22,5 procent w latach 2003-2005. Analogicznie wśród kobiet, we wcześniejszym okresie (2000-2002) ilość ta wyniosła 22,6 procent, osiągając blisko 23 procent w okresie 2003-2005. Niestety przeżycia w skali 5 letniej nie są optymistyczne. Analiza statystyczna danych z lat 2000-2002 oraz 2003-2005 wykazała tendencję spadkową, jeśli bierzemy pod uwagę przeżycia – wartości osiągają odpowiednio 8,9 procent oraz 8,5. Wśród kobiet odnotowano 1,5 procentowy wzrost przeżyć w skali pięcioletniej (odpowiednio z 7,4 do 9,1 procenta).

Bez wątpienia nowotwory trzustki nie należą do najczęściej występujących – odzwierciedla to także procentowa umieralność w tego rodzaju nowotworze. Wśród mężczyzn, śmierć spowodowana nowotworem trzustki wynosi około 4 procent w odniesieniu do wszystkich zgonów nowotworowych. U kobiet jest to 6 procent. Ostatnie dane pochodzące z 2010 są nieubłagane – ilość zgonów z powodu nowotworu trzustki wyniosła 4500 – oznacza to, że w Polsce każdego dnia średnio umiera 12 osób na skutek nowotworu trzustki, niezależnie od wieku i płci.

Nie bez znaczenia pozostaje również związek wieku z występowaniem zgonów na tle choroby nowotworowej trzustki – około 95 procent wszystkich zgonów ma miejsce po 50 roku życia – warto jednak zaznaczyć, ze ilość ta koreluje z częstością występowania nowotworu trzustki właśnie po 50 roku życia. Na przestrzeni ostatnich 20-25 lat umieralność z powodu raka trzustki utrzymuje się na względnie stałym poziomie w odniesieniu do konkretnych grup wiekowych. Umieralność z powodu nowotworów trzustki w Polsce nie odbiega od średniej umieralności z powodu tego nowotworu w Unii Europejskiej. Warto także zaznaczyć, ze zachorowalność na tle krajów Europejskich jest niższa o 25%, ale umieralność zachowana jest na podobnym poziomie.

Porównując występowanie nowotworów trzustki w Polsce z krajami Unii Europejskiej, można stwierdzić, że w naszym kraju zachorowalność jest niższa o około 25 procent – zarówno dla kobiet jak i mężczyzn.

Jak należy interpretować dane statystyczne? Oczywiście suche dane liczbowe nie pozostawiają złudzeń i obrazują jak niebezpieczne są nowotworu wywodzące się z trzustki. Poważnym problemem jest fakt, że podobnie jak inne nowotwory, rak trzustki daje niespecyficzne pierwsze objawy (o ile te w ogóle się pojawią).

Co powinno nas zaniepokoić i skłonić do jak najszybszej wizyty u lekarza? To przede wszystkim ból brzucha często o opasającym charakterze, ból pleców, utrata masy ciała, a także brak apetytu. Niejednokrotnie pojawia się również żółtaczka. U chorych często wykrywana jest cukrzyca, której mogą towarzyszyć zaburzenia żołądkowo – jelitowe. Jeśli zauważysz wystąpienie u siebie podobnych objawów koniecznie udaj się na wizytę do lekarza celem wykonania niezbędnych badań. W diagnostyce raka trzustki bardzo duże znaczenie mają badania diagnostyki obrazowej – często wykonuje się badanie USG (ultrasonograficzne), tomografię komputerową (TK) oraz rezonans magnetyczny (MRI) czy też laparoskopię diagnostyczną.

Mimo rozwoju medycyny XXI wieku, nadal nie dysponujemy wystarczająco skutecznymi metodami leczniczymi, które w zadowalający sposób poprawiałyby wyniki leczenia nowotworów trzustki. Obecnie największe znaczenie w leczeniu nowotworów trzustki mają metody chirurgiczne oraz systemowe leczenie – chemioterapia. Nie bez znaczenia pozostaje także leczenie wspomagające – głównie przeciwbólowe.

W nowotworach trzustki bardzo duże znaczenie ma profilaktyka – unikaj zatem czynników ryzyka, które mają związek z występowaniem nowotworów trzustki oraz regularnie poddawaj się kontroli lekarskiej – szczególnie po 50 roku życia, kiedy ryzyko zachorowania na nowotwór trzustki drastycznie wzrasta.

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-trzustki-c25-c26/