Rak skóry

17 lutego 2017
Autor: Lek. Mateusz Nawrocki

Rak skóry nie należy do najczęstszych nowotworów – występuje z podobną częstotliwością wśród kobiet i mężczyzn, osiągając roczny pułap około 5 tysięcy zachorowań u każdej z płci. Tendencja do zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie około 80 roku życia.

Można wyróżnić dwa rodzaje raka skóry – rak podstawnokomórkowy (BCC), który stanowi 80% zachorowań oraz rak kolczystokomórkowy (SCC).

Przyczyny raka skóry

Obydwa rodzaje raków skóry mogą występować na skutek działania promieniowania ultrafioletowego, a dokładniej przewlekłego narażenia na promienie słoneczne. Z tego względu nowotwory te częściej występują na odsłoniętych częściach ciała. Jest to również przyczyną częstszego występowania tych nowotworów w krajach o dużym stopniu nasłonecznienia –Australii, Nowej Zelandii i w Stanach Zjednoczonych. Możliwy jest także rozwój raków skóry na podłożu zmian przedrakowych. Zmiany te obejmują między innymi rogowacenie słoneczne, blizny czy też skórę pergaminowatą.

Miejsce występowania nowotworu może być również związane z jego czynnikiem etiologicznym – umiejscowione w obrębie narządów płciowych mogą powstawać na skutek zakażeń wirusami onkogennymi. W związku z tym zasadne jest pytanie czy można zarazić się rakiem skóry? Taka sytuacja nie jest możliwa. Nie bez znaczenia pozostaje również stan immunologiczny pacjenta – osoby, które znajdują się w stanie immunosupresji są bardziej narażone na wystąpienie raka skóry.

Objawy raka skóry

Pierwsze objawy raka skóry mogą wydawać się niewinne i wyglądać stosunkowo niegroźnie. Wszelkie zmiany na skórze, które swoim wyglądem przypominają guz, (ale mogą być również zmianami płaskimi!), krwawią, nie goją się prawidłowo, są otoczone obwódką, lub mają nieregularny kształt powinny nas skłonić do wizyty u lekarza.

Rak skóry – jak rozpoznać?

Wszelkie zmiany, które zostaną zauważone na skórze powinny być skonsultowane z lekarzem dermatologiem. Oczywiście dokładne badanie, przeprowadzony wywiad i pewne cechy charakterystyczne zmian mogą sugerować rozwijanie się raka skóry. Decydujące znaczenie ma jednak badanie histopatologiczne wycinka zmiany skórnej. Diagnostykę raków skóry utrudnia również fakt, że nie są prowadzone żadne badania przesiewowe, które pomogłyby w wykrywaniu zmian na wczesnym etapie zaawansowania.

mikroskopmikroskop-Cmikroskop-Z

Leczenie raka skóry

Głównym sposobem leczenia raków skóry jest chirurgia. Z uwagi na wymaganą precyzję oraz potencjalną konieczność wykonania przeszczepu skóry, warto aby zabieg wykonał doświadczony chirurg. Stosuje się usunięcie zmiany z zachowaniem pewnego marginesu zdrowych tkanek. W zależności od konkretnej sytuacji możliwe jest także leczenie raków skóry z wykorzystaniem radioterapii. Inne dobrze działające metody to krioterapia i laseroterapia.

Rak skóry – jak zapobiegać?

Zapobieganie wystąpienia raka skóry wymaga pewnych poświęceń. Jako że jest to choroba w dużym stopniu związana z narażeniem na promieniowanie słoneczne, należy używać odzieży, która osłoni wrażliwe części ciała. Pamiętajmy, że nawet w pochmurne dni promieniowanie ultrafioletowe może być szkodliwe dla naszej skóry. Może ono również przyczyniać się do jej szybszego starzenia. Warto zatem używać kremów z filtrem, które chronią przed szkodliwym wpływem promieniowania. Niewskazane jest korzystanie z solarium. Zapobieganie przed rozwojem rakiem skóry to także odpowiednie badania i regularna kontrola znamion, szczególnie tych nowych. Osoby, u których wykryto czerniaka w przeszłości lub wśród członków najbliższej rodziny oraz osoby, które chorowały na raka skóry powinny znajdować się pod stałą kontrolą lekarską.

Nieco innym rodzajem nowotworu skóry jest czerniak. To nowotwór, który pojawia się na skórze, błonach śluzowych, a nawet w gałce ocznej. Czerniak należy do najbardziej złośliwych nowotworów skóry. Znacznie częściej występuje u osób starszych. Leczenie tego nowotworu skóry prowadzone jest chirurgicznie. W zależności od stopnia zaawansowania choroby, konieczne może okazać się także usunięcie okolicznych węzłów chłonnych. W terapii czerniaka stosowana jest również radioterapia i chemioterapia.