Rak piersi

17 lutego 2017
Autor: Lek. Mateusz Nawrocki

Rak piersi zbiera ogromne żniwo wśród kobiet na całym świecie. Szacuje się, że rocznie wykrywa się około półtora miliona nowych zachorowań, a blisko jedna trzecia pacjentek przegrywa walkę z chorobą. Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór wśród kobiet – w niewielkim procencie może także występować u mężczyzn.

Objawy raka piersi

Niestety w większości przypadków, pierwsze objawy raka piersi nie są charakterystyczne, szczególnie w początkowym stadium zaawansowania. Najczęstszym objawem raka piersi jest guz, a częstym powodem zgłoszenia się pacjentki  do lekarza jest znalezienie przez nią guzka w piersi, który został wykryty dotykiem. Oczywiście objawy zależą także od stadium zaawansowania nowotworu.  Do innych objawów należą zmiany w obrębie brodawki sutkowej – takie jak wycieki z brodawki czy zmiany skórne o typie owrzodzeń. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy, że objawem raka piersi mogą być także zmiany skórne. Ze szczególną uwagą należy podchodzić do wszelkich wciągnięć skóry, owrzodzeń, czy też nacieków. Charakterystyczny wygląd skóry przypominający „skórkę pomarańczy” również stanowi jeden z symptomów charakterystycznych dla raka piersi.

Etiologia nowotworu sutka

Nowotwór sutka, rak gruczołu sutkowego, rak piersi – wszystkie te nazwy odnoszą się do tej samej choroby. Czynników ryzyka, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania jest dużo, jednak bezapelacyjnie największe „ryzyko” w tym przypadku niesie ze sobą płeć – 99% nowotworów piersi wykrywanych jest u kobiet. Duże znaczenie mają czynniki genetyczne, czyli występowanie raka gruczołu sutkowego w rodzinie – szczególnie wśród osób z pierwszego stopnia pokrewieństwa. Genetyczne ryzyko zachorowania wiąże się także z mutacją w obrębie genów BRCA1 i BRCA2 (geny superesorowe). Kolejnym czynnikiem ryzyka jest  wiek – według statystyk ryzyko zachorowania na raka piersi wzrasta wraz z wiekiem, w szczególności po 50 roku życia. Nie bez znaczenia pozostają również czynniki takie jak pierwsza miesiączka pojawiająca się wcześnie przed 12 rokiem życia i późna menopauza (po 55 roku życia). Wcześniejsze zmiany nowotworowe w piersiach zwiększają ryzyko zachorowania nawet trzykrotnie.

Leczenie raka sutka

Leczenie nowotworu sutka jest prowadzone przez lekarzy kilku specjalności. Do tego ważne jest, aby członkiem zespołu leczącego był także psycholog. O kwalifikacji do odpowiedniego leczenia decyduje wiele czynników, wśród których najważniejsze to: stopień zaawansowania klinicznego, typ histologiczny oraz występowanie niektórych receptorów, ważnych z punktu widzenia zastosowania odpowiedniej terapii. Leczenie raka sutka na przestrzeni ostatnich lat uległo zmianie, choć nadal główną formą terapii pozostają zabiegi chirurgiczne. Można wyróżnić między innymi leczenie oszczędzające, kiedy operacja polega na usunięciu samej zmiany nowotworowej i nie jest konieczne przeprowadzanie amputacji piersi. Chirurgia daje także możliwości diagnostyczne oraz metody pozwalające na rekonstrukcję piersi. Kolejnym sposobem leczenia raka piersi jest zastosowanie chemioterapii, która może zostać przeprowadzona przed lub po operacji. Możliwe jest także zastosowanie leczenia celowanego, radioterapii oraz terapii hormonalnej. Radioterapia znajduje swoje zastosowanie jako metoda uzupełniająca po leczeniu chirurgicznym. Nieodłącznym sposobem terapii jest także pomoc psychologiczna.

Ogólny podział na rodzaje raka piersi zaproponowany przez Światową Organizację Zdrowia wyróżniane nowotwory przedinwazyjne i inwazyjne. Podtypami raka inwazyjnego są: rak przewodowy nienaciekający oraz rak zrazikowy nienaciekający. Najczęstszym typem raka inwazyjnego, jest rak inwazyjny przewodowy. Raki przedinwazyjne nie niszczą podścieliska i nie wnikają do nich naczynia krwionośne – zmiany ograniczone są do nabłonków. Można wyróżnić także postaci raka piersi, do których zaliczamy między innymi raka Pageta, guz liściasty czy rak zapalny piersi, którego charakterystycznym symptomem jest objaw „skórki pomarańczowej”.

Chociaż ryzyko zachorowania na raka piersi zwiększa się po 50 roku życia, należy pamiętać, że występuje on także wśród kobiet w młodszym wieku. Z tego powodu ważne jest przeprowadzanie odpowiednich kontroli lekarskich. Bardzo duże znaczenie ma również samobadanie pacjentki. Badaniem przesiewowym stosowanym w celu wyrycia raka piersi jest mammografia. Jedynym badaniem dającym całkowitą pewność rozpoznania raka piersi jest badanie histopatologiczne. Materiał do oceny pobiera się za pomocą biopsji gruboigłowej lub za pomocą metod chirurgicznych.