Statystyki

10 sierpnia 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Rak jelita grubego to podstępna choroba – pierwsze objawy często są niecharakterystyczne, przez co chorzy zostają zbyt późno zdiagnozowani. Dla wielu osób rak jelita grubego budzi strach przed zmianą związaną z codziennym funkcjonowaniem i kontrolowaniem czynności fizjologicznych. Jak wyglądają dane statystyczne związane z rakiem jelita grubego?

Ogólne statystyki związane z chorobami nowotworowymi nie wyglądają optymistycznie – w ciągu ostatnich 30 lat nastąpiło podwojenie ilości zachorowań na nowotwory. Jak należy interpretować te dane? Z jednej strony ilość ta związana jest z narażeniem na czynniki kancerogenne, coraz większą ilość chemicznych dodatków stosowanych do produkcji żywności czy też zanieczyszczenie powietrza. Na dane statystyczne należy spojrzeć również z innej perspektywy – jeszcze kilkadziesiąt lat temu diagnostyka chorób nowotworowych nie była tak daleko rozwinięta jak ma to miejsce obecnie. Wiele osób mogło zatem nie zostać poddanych właściwej diagnostyce. Statystyki związane z rakiem jelita grubego są nieubłagane. Wśród mężczyzn stanowi on trzeci najczęściej występujący nowotwór – niechlubne pierwsze miejsce zajmuje rak płuca, a na drugim miejscu występuje rak gruczołu krokowego (prostaty). Czy nie 1 miejsce to rak prostaty?). Wśród kobiet zachorowania wcale nie wyglądają lepiej – rak jelita grubego zajmuje drugie miejsce, a kobiety najczęściej chorują na raka piersi. Zgodnie ze statystykami na miejscu trzecim znajduje się rak płuca.

Jak wspomniano wcześniej ilość zachorowań na wszystkie nowotwory wzrosła 2 krotnie – dotyczy to również raka jelita grubego, gdzie wśród mężczyzn ilość nowych rozpoznań na przestrzeni 3 dekad wzrosła 4 krotnie. U kobiet wzrost ten jest 3 krotny. Chociaż sama informacja ile razy doszło do wzrostu zachorowań jest przytłaczająca, to należy przybliżyć wartości liczbowe – warto spojrzeć na ich zmianę na przestrzeni 30 lat. W 1980 roku rak jelita grubego został zdiagnozowany u 2288 mężczyzn. W 2013 roku, liczby te nie wyglądały optymistycznie – diagnoza raka jelita grubego została postawiona u 9548 mężczyzn. Dla porównania, u kobiet w 1980 roku nowotwór jelita grubego wystąpił w 2432 przypadkach – w tym czasie więcej rozpoznań postawiono u kobiet. W roku 2013 z kolei zachorowało 7902 kobiet – czyli o ponad 1600 mniej niż mężczyzn. U mężczyzn ilość zachorowań zdecydowanie wzrastała w początku XXI wieku – w późniejszych latach zachorowalność stopniowo malała.

Statystyki związane z nowotworami obejmują nie tylko ilość zachorowań czy liczbę zgonów. To także dokładne dane, które mają związek z tym, kiedy najczęściej dochodzi do rozwinięcia choroby nowotworowej. Największa ilość zachorowań ma miejsce po 50 roku życia, z czego ponad ¾ z nich występuje u osób po 60 roku życia. Oczywiście nie oznacza to, że nie chorują ludzie młodzi – warto jednak zaznaczyć, że przypadki te należą do zdecydowanej mniejszości. Szczyt zachorowań u obu płci przypada na przełom ósmej i dziewiątej dekady życia.

W związku z nowotworem jelita grubego warto wspomnieć również o statystykach związanych z przeżyciem pacjentów zmagających się z chorobą nowotworową. W ostatnich latach zanotowano zwiększenie długości przeżycia po rozpoznaniu raka jelita grubego. Jednoroczne przeżycie wyniosło ponad 70 procent zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Przeżycia w skali 5-letniej są gorsze i wynoszą u obu płci poniżej 50 procent. Ilość zgonów z powodu raka jelita grubego stanowi blisko 12 procent zgonów z powodu nowotworów. W ciągu 30 lat u mężczyzn wystąpił 6 – krotny wzrost ilości zgonów – co koresponduje ze wzrostem ilości zachorowań. U płci żeńskiej śmiertelność z powodu raka jelita grubego wzrosła 4-krotnie.  Aż 80 procent zgonów z powodu raka jelita grubego ma miejsce po 80 roku życia – wśród mężczyzn największa ilość zgonów ma miejsce  po 80 roku życia, a u kobiet po 90 roku życia.

Biorąc pod uwagę statystyki związane z zachorowalnością na raka jelita grubego w Polsce warto zaznaczyć, że w naszym kraju ilość zachorowań na raka jelita grubego jest znacznie mniejsza niż w pozostałych krajach Unii Europejskiej. Niestety, mniejsza ilość zachorowań na raka jelita grubego w Polsce nie koreluje ze zmniejszeniem ilości zgonów. Wśród mężczyzn umieralność ta jest większa o około 50 procent w porównaniu do średnich wartości w innych krajach Unii Europejskiej.

Analiza statystyk związanych z zachorowalnością na raka jelita grubego nie jest optymistyczna. Jest to między innymi spowodowane zbyt późną wykrywalnością nowotworów. Pacjenci nie decydują się również na niezbędne badania profilaktyczne – na przykład kolonoskopię. Nie bez znaczenia pozostają również czynniki ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, włączając w nie zespoły genetyczne.

Źródło: http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-jelita-grubego-c18-21/