Rak jelita grubego

16 lutego 2017
Autor: Lek. Mateusz Nawrocki

Rak jelita grubego jest bardzo często występującym nowotworem zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Pod względem częstości występowania zajmuje on drugie miejsce u obu płci (po raku płuca i piersi). Nowotwór ten najczęściej występuje po 50 roku życia. Najczęstszym rodzajem raka jelita grubego jest gruczolakorak, występujący w ponad 90% przypadków.

Etiologia raka jelita grubego

Czynniki ryzyka zachorowania na raka jelita grubego obejmują m.in.: starszy wiek (szczyt zapadalności zachorowania przypada na 7 dekadę życia), zwiększoną masę ciała i małą aktywność fizyczną. Największą zapadalność odnotowuje się w krajach północnej Europy. Do czynników środowiskowych należą między innymi: palenie papierosów, dieta bogatotłuszczowa, mała zawartość warzyw i owoców w diecie, a także spożywanie czerwonego mięsa w nadmiernych ilościach. W etiologii raka jelita grubego ważne są również czynniki genetyczne – zespół rodzinnej polipowatości gruczolakowej (FAP). Nie bez znaczenia pozostają także choroby, które umiejscawiają się w jelicie grubym, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego (Colitis Ulcerosa), choroba Leśniowskiego – Crohna, a także występowanie gruczolaków.

Objawy nowotworu jelita grubego

Czym objawia się rak jelita grubego? Tak jak w przypadku większości nowotworów, w początkowych stadiach zaawansowania przebiega bezobjawowo. Symptomy zależą także od umiejscowienia nowotworu jelita grubego – czy znajduje się on po prawej, czy po lewej stronie okrężnicy, czy też w odbytnicy. Główne objawy nowotworu jelita grubego to zmiana rytmu wypróżnień, ból brzucha.

Czym jeszcze objawia się rak jelita grubego? Na rozwijający się nowotwór jelita grubego może wskazywać powtarzająca się w badaniach niedokrwistość z niedoboru. Ważne jest także zwrócenie uwagi na zawartość krwi w stolcu. W zależności od umiejscowienia nowotworu, stolec może zawierać domieszkę krwi, lub gdy rak położony jest stosunkowo blisko odbytu, kał może być powleczony świeżą krwią. Należy także zwracać uwagę na kształt stolca, szczególnie jeśli przybiera on ołówkowatą formę, zamiast regularnej. Alarmujące może być też uczucie niepełnego wypróżnienia.

Leczenie raka jelita grubego

Podstawową metodą leczenia raka jelita grubego jest zabieg chirurgiczny. W zależności od stopnia zaawansowania choroby usuwany jest fragment jelita lub, jeśli istnieje taka konieczność, podczas zabiegu usuwane są także otaczające tkanki. W niektórych przypadkach konieczne może okazać się wyłonienie stomii na powłokach brzusznych – jest to ujście jelita grubego, przez które stolec przedostaje się do worka stomijnego. W zależności od sytuacji może to być rozwiązanie stałe, lub jedynie czasowe. Kolejnymi metodami stosowanymi w leczeniu raka jelita grubego są radioterapia, chemioterapia oraz leki biologiczne. Chemio- jak i radioterapia mogą być stosowane jednocześnie. Zarówno jedna jak i druga metoda może być stosowana w ramach leczenia przedoperacyjnego, mającego za zadanie zmniejszenie masy guza, jak i po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym. Obie te metody są również stosowane w leczeniu paliatywnym w nieoperacyjnym raku jelita grubego.

Profilaktyka raka jelita grubego

Z uwagi na częstość występowania raka jelita grubego, warto wspomnieć o profilaktyce. Bardzo duże znaczenie ma odpowiednia dieta bogata w warzywa i owoce. Nie zaleca się spożywania dużych ilości czerwonego mięsa, potraw wysokokalorycznych, bogatych w tłuszcze i środki konserwujące. Dieta powinna zawierać także duże ilości antyoksydantów. Ponadto zaleca się aktywność fizyczną. Płynące z niej wymierne korzyści nie tylko pomagają uchronić się przed nowotworem jelita grubego, ale również przyczyniają się do poprawy ogólnej kondycji organizmu.

dietetykdietetyk-Cdietetyk-Z

Jak rozpoznać raka jelita grubego?

Wiele osób zadaje sobie pytanie, jak rozpoznać raka jelita grubego. Koniecznym badaniem, które jest także elementem profilaktyki raka jelita grubego jest kolonoskopia. To badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego, umożliwiające obejrzenie wnętrza jelita grubego i wykrycie ewentualnych patologii. Pewnym rozpoznaniem raka jelita grubego jest wynik badania histopatologicznego zmiany występującej w jelicie. Pomimo że badanie kolonskopowe jest bezpłatne, wiele osób wciąż niechętnie korzysta z możliwości jego wykonania, co przyczynia się do niesatysfakcjonujących wyników leczenia. Szczególnie osoby po 50 roku życia powinny zdecydować się na regularne przeprowadzanie tego badania.

Czy raka jelita grubego można wyleczyć?

W Polsce wskaźniki przeżyć rocznych od rozpoznania choroby wynoszą około 70 procent, ale w skali 5-letniej wyniki te nie przekraczają 50 procent. Wczesne wykrycie choroby i odpowiednia terapia zwiększa szanse na przeżycie pacjenta. Konieczne jest zatem korzystanie z badań, oraz stosowanie odpowiedniej profilaktyki przeciwko rakowi jelita grubego.

mikroskopmikroskop-Cmikroskop-Z