Nowotwory ośrodkowego układu nerwowego

10 sierpnia 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Nowotwory mózgu nie są najczęstszymi nowotworami – stanowią 2 procent zachorowań na nowotwory złośliwe (Polska). Według statystyk, nowotwór ten nieznacznie częściej występuje u mężczyzn. Optymistycznie nie wygląda również wiek zachorowania – według statystyk choroba jest najczęściej rozpoznawana w wieku  ok. 50 lat. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja u dzieci – nowotwory mózgu występują u najmłodszych zdecydowanie częściej niż u osób dorosłych. Nawet co piąty nowotwór u dzieci pochodzi właśnie z ośrodkowego układu nerwowego. Z morfologicznego punktu widzenia u dorosłych nowotwory mózgu to najczęściej glejaki, oponiaki lub przerzuty z innych okolic ciała. Właśnie do mózgu najczęściej dają przerzuty nowotwory zlokalizowane w obrębie płuca, nerki, jelita grubego oraz piersi.

Nowotwory mózgu – objawy

Objawy nowotworów mózgu są zróżnicowane i w dużej mierze zależą od tego, w jakim miejscu umiejscawia się proces chorobowy. Nie bez znaczenia pozostaje również stopień zaawansowania histologicznego. Ogólny obowiązujący podział symptomów związanych z guzami mózgu obejmuje objawy nieswoiste oraz ogniskowe – te ostatnie związane są z szybko rosnącymi guzami. Wiele objawów często może nie wskazywać na to, że w obrębie mózgu toczy się proces rozrostowy. Warto je znać, aby w chwili ich pojawiania się, poddać się właściwej diagnostyce. Bóle głowy – to najczęstszy objaw. Na drugim miejscu pod względem częstości występowania pojawiają się objawy neurologiczne guza mózgu – należy do nich np. padaczka. Inne, mniej charakterystyczne symptomy to między innymi senność, pogorszenie widzenia, nudności i wymioty czy też zaburzenia równowagi. Warto również zauważyć, że w przebiegu guzów mózgu moją pojawić się również zmiany zachowania.

Guz mózgu – badania

Wiele osób zadaje sobie pytanie, jakie badania wykonać w przypadku podejrzenia guza mózgu. Pojawianie się charakterystycznych objawów zmusza do wdrożenia odpowiedniej diagnostyki. Decyzję o wprowadzeniu właściwej diagnostyki podejmuje oczywiście lekarz. Z pomocą przychodzą metody stosowane w diagnostyce obrazowej. Należą do nich rezonans magnetyczny (MRI) oraz tomografia komputerowa (TK

Guz mózgu – jak leczyć?

Leczenie guzów mózgu głównie oparte jest na neurochirurgii. Możliwości leczenia w dużej mierze zależą od rokowania i stanu zaawansowania choroby. Jeśli istnieje taka możliwość, stosuje się oczywiście leczenie radykalne, które ma na celu usunięcie masy guza – warto jednak zaznaczyć, że po zabiegach operacyjnych mogą wystąpić powikłania na skutek uszkodzenia ważnych życiowo ośrodków. Zabiegi operacyjne są stosowane w celu usunięcia i złagodzenia objawów. Oprócz zabiegów chirurgicznych stosuje się również metody radioterapeutyczne oraz chemioterapię. Leczenie dostosowane jest do rokowania oraz stanu zaawansowania choroby nowotworowej. Warto wspomnieć również o nowej metodzie leczenia guzów mózgu –  gamma knife (nóż gamma). To jedna z metod stosowana jako alternatywa dla typowej neurochirurgii. W przebiegu tego leczenia nie jest konieczna operacja otwierania czaszki (trepanacja), a sam zabieg najczęściej nie jest obarczony znacznymi efektami ubocznymi. Oprócz guzów mózgu metodą tą leczy się również naczyniaki. Gamma knife stosuje się głównie w zmianach wielkości 2 – 3 centymetrów.

Nowotwory mózgu u dzieci

Jak wcześniej wspomniano, nowotwory ośrodkowego układu nerwowego u dzieci występują częściej niż u dorosłych – stanowią one ponad 20 procent zachorowań na wszystkie nowotwory. Pierwsze miejsce zajmują białaczki oraz chłoniaki.  Nowotwory mózgu u dzieci i dorosłych występują w innej lokalizacji e – u dzieci 70 procent z nich jest zkalizowanych pod namiotem móżdżku – u dorosłych sytuacja ta jest odwrotna. Guzy lokalizują się nadnamiotowo. Objawy, które powinny  zaostrzyć czujność rodziców to poranne bóle głowy, wymioty nie poprzedzone nudnościami, oraz zmiany zachowania.

Nowotwory mózgu – rokowanie

W przypadku zachorowania wiele osób zadaje sobie pytanie, czy guz mózgu jest uleczalny. Bardzo często o rokowaniu decyduje lokalizacja nowotworu mózgu. Oprócz tego, np. w  przypadku glejaków stosuje się czterostopniowy podział. Czwarty stopień należy do najbardziej zaawansowanych, w przypadku którego średni czas przeżycia wynosi 4 miesiące.

Nowotwory mózgu nie należą do najczęstszych schorzeń onkologicznych. Objawy mogą występować pod różną postacią. Warto jednak pamiętać, że w ich przypadku (podobnie z resztą w odniesieniu do innych chorób nowotworowych) wielkie znaczenie ma czas, w jakim podejmowane jest leczenie. Niestety bardzo często diagnostyka podejmowana jest w chwili, gdy symptomy utrudniają codzienne funkcjonowanie, co z kolei może mieć odzwierciedlenie w stanie zaawansowania nowotworu. Pojawienie się jakichkolwiek objawów niepokojących powinno  skłonić do  wizyty lekarskiej w trybie pilnym.

Bibliografia:

Onkologia podręcznik dla studentów i lekarzy. R Kordek

http://onkologia.org.pl/nowotwory-mozgu/