Diagnostyka

12 września 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Kręgosłup jest elementem szkieletu osiowego, ale jego funkcje z fizjologicznego punktu widzenia nie ograniczają się jedynie do utrzymywania właściwej postawy ciała. Pełni on również rolę ochronną dla przebiegającego w jego wnętrzu rdzenia kręgowego oraz nerwów, który wydostają się z kanałów kręgowych. Kręgosłup (tak jak każda inna struktura kostna) narażony jest na występowanie nowotworów. Nowotwory pierwotne kręgosłupa zdarzają się bardzo rzadko, a znacznie częściej dochodzi do przerzutu nowotworu z innej lokalizacji narządowej. Warto podjąć odpowiednią diagnostykę w przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów, które mogłyby sugerować wystąpienie nowotworu w jego obrębie. Co warto wiedzieć na temat diagnostyki nowotworów kręgosłupa?

Nowotwór kości – objawy

Mówiąc o nowotworach kręgosłupa warto wspomnieć najpierw o objawach, które towarzyszą nowotworom kości. Należy podkreślić, że symptomy te nie należą do charakterystycznych i wielu przypadkach, występujące dolegliwości nie są związane z chorobą nowotworową, jednak nie oznacza to, że symptomy te można bagatelizować – w razie jakichkolwiek wątpliwości warto udać się na wizytę kontrolną do lekarza. W przebiegu nowotworów kości mogą pojawiać się dolegliwości bólowe, może występować także obrzęk i zaczerwienienie, a także upośledzenie funkcji danej struktury kostnej (w tym wypadku mogą to być na przykład zaburzenia czynności ruchowej). Nie można zapominać również o objawach ogólnoustrojowych związanych z rozwojem procesu nowotworowego, do którego należą podwyższona temperatura, utrata masy ciała, czy też brak apetytu. Kości są również miejscem, gdzie często pojawiają się przerzuty nowotworów z innych lokalizacji – skutkiem takiej sytuacji mogą być pojawiające się złamania patologiczne (to złamania, które w warunkach fizjologicznych nie występują). W dalszym etapie rozwoju nowotworu mogą pojawić się również dolegliwości wynikające z nacieczenia tkanek miękkich.

Nowotwór kręgosłupa – objawy

Po pierwsze warto zaznaczyć, że niepokojące symptomy pochodzące z kręgosłupa mogą być jednymi z pierwszych, które manifestują objawy pochodzące z innych lokalizacji. Nowotwory, które szczególnie często dają przerzuty do kości, to nowotwory piersi, płuca, prostaty i nerki. Warto również zaznaczyć, że przerzuty do kręgosłupa występują około 20 razy częściej niż guzy pierwotne. Który odcinek kręgosłupa stanowi najczęstszą lokalizację przerzutów nowotworowych? Okazuje się, że ponad połowa (blisko 3/4) przypadków dotyczy kręgosłupa w odcinku piersiowym. Najmniejszy odsetek nowotworów kręgosłupa lokalizuje się w odcinku szyjnym.

Jakie objawy powinne skłonić do wizyty u lekarza i podjęcia niezbędnej diagnostyki? Dominującym objawem jest ból. Odpowiedniej diagnostyki nie ułatwia jednak fakt, że statystycznie, każdy człowiek przynajmniej raz w ciągu życia doświadcza bólu kręgosłupa. Jak łatwo się domyślić, nie każdy ból będzie zwiastował chorobę nowotworową. Zdecydowanie częściej dolegliwości tego typu powstają na skutek zwyrodnienia, szczególnie wśród osób starszych wiekiem. W przypadku występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa nieoceniona jest rola lekarza, polegająca na zebraniu odpowiedniego wywiadu, przeprowadzenia badania fizykalnego oraz w razie potrzeby przeprowadzenia niezbędnych badań diagnostycznych. Ból kręgosłupa występujący na tle choroby nowotworowej ma pewne cechy charakterystyczne. Często pojawia się w nocy lub nad ranem i przy zmianie pozycji z stojącej na leżącą. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt narastania dolegliwości bólowych wraz z ruchem, a ich ustąpienie podczas odpoczynku. W zależności od stopnia zaawansowania nowotworu kręgosłupa, występują również zaburzenia ruchowe oraz czuciowe. Wraz z progresją choroby mogą wystąpić złamania kręgów (również mikrozłamania).

Nowotwór rdzenia kręgowego – objawy

Mówiąc o nowotworach kręgosłupa warto również wspomnieć o tych, które lokalizują się w rdzeniu kręgowym, który przebiega w kanale kręgowym, otoczony oponami mózgowo – rdzeniowymi oraz płynem mózgowo – rdzeniowym. Nowotwory te ze względu na ich położenie można podzielić na zewnątrzoponowe, wewnątrzoponowe oraz wewnątrzrdzeniowe. Objawy, które towarzyszą chorym często w początkowej fazie są bagatelizowane. Wraz z progresją choroby symptomy nasilają się, powodując ból oraz zaburzenia czuciowe oraz ruchowe – pojawiają się zaburzenia ruchu, osłabienie siły mięśniowej, a z czasem niedowłady. Nie rzadko występują również symptomy związane z zaburzeniem pracy zwieraczy.

Diagnostyka nowotworów kręgosłupa

Chociaż początkowe objawy związane z nowotworem kręgosłupa często są bagatelizowane, to warto zaznaczyć, że im wcześniej zostanie wykryta nieprawidłowość oraz ewentualna choroba nowotworowa tym większe szanse na satysfakcjonujące leczenie. Z tego powodu tak ważne jest przeprowadzenie diagnostyki, która przyniesie odpowiedzi na wiele pytań związanych z chorobą nowotworową. Z pomocą przychodzą badania diagnostyki obrazowej. Stosowane są między innymi techniki takie RTG (zdjęcia w projekcjach tylno – przedniej oraz bocznej), tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) oraz scyntygrafia. W zależności od sytuacji klinicznej, lekarze czasami lekarze zalecają również badanie PET (pozytronowa tomografia emisyjna) – to zaawansowana technologia, która daje więcej informacji niż podstawowe badania diagnostyczne. W uzasadnionych przypadkach wykonuje się również biopsję, pod kontrolą metod diagnostyki obrazowej. Oczywiście nie można zapominać o wielkiej roli badania fizykalnego przeprowadzanego przez lekarza ze szczególnym uwzględnieniem badania układu nerwowego. Obecne metody leczenia dają znacznie większe szanse pacjentom na wyzdrowienie, dlatego nie należy rezygnować z przeprowadzania niezbędnych badań mających na celu wykluczenie lub potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej.

Źródło pomocnicze: http://www.mp.pl/onkologia/archipelag-onkologia/rehabilitacja/61577,przerzuty-w-kregoslupie-wspolczesne-sposoby-postepowania-oraz-kierunki-rozwoju-w-przyszlosci