Nowotwór gardła

12 września 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Nowotwory gardła są klasyfikowane, jako nowotwory głowy i szyi. Obowiązujący podział dzieli je na nowotwory wywodzące się z ustnej, krtaniowej lub nosowej części gardła. Warto zaznaczyć, że rozwijające się w obrębie gardła nowotwory nie należą do najczęstszych chorób tego typu w regionie głowy i szyi – pierwsze miejsce w tej lokalizacji zajmuje rak krtani. Co warto wiedzieć na temat raka gardła?

Rak gardła – podział[1]

W klasyfikacji raka gardła występuje podział, który jest konsekwencją budowy anatomicznej – wyróżniamy raka części ustnej, części krtaniowej oraz nosowej gardła.

Rak ustnej części gardła lokalizuje się najczęściej na podstawie języka, w obrębie łuków podniebiennych, podniebienia miękkiego i tylnej ściany gardła. O lokalizacji krtaniowej mówimy, kiedy nowotwór lokalizuje się w obrębie zachyłku gruszkowatego czy też w tylnej ścianie gardła.

Nowotwór gardła przyczyny

Znajomość przyczyn, które mają związek z występowaniem konkretnych nowotworów mają bardzo duże znaczenie w profilaktyce. Unikanie czynników, które wyzwalają chorobę nowotworową w wielu przypadkach może ograniczyć występowanie niebezpiecznego schorzenia. W przypadku raka gardła największe znaczenie w patogenezie choroby ma palenie papierosów oraz picie alkoholu. To kolejny nowotwór, w którego etiopatogenezie ma duże znaczenie palenie papierosów – dla przypomnienia nowotwór płuca w 90 procentach przypadków związany jest właśnie z paleniem papierosów. Dodatkowo, na rozwój nowotworu gardła wpływa również zakażenie wirusem HPV (wirus brodawczaka ludzkiego). W przypadku nowotworu nosowej części gardła, znacznie ma zakażenie wirusem EBV (wirus Epsteina – Barr). Ten typ nowotworu występuje w endemicznie w niektórych regionach Chin oraz Azji. Statystycznie częściej chorują mężczyźni.

Rak gardła – objawy

W przypadku nowotworów w wielu sytuacjach poważnym problemem jest fakt, że szczególnie w początkowym okresie choroby nie powodują one niepokojących objawów. Z kolei te które pojawiają się często są bagatelizowane z uwagi na fakt, że są mało charakterystyczne i nie wzbudzają niepokoju. Koniecznie trzeba stwierdzić, że występujące objawy to nie symptomy zwykłego przeziębienia czy też innej infekcji o podobnym charakterze. W przypadku nowotworów gardła może zacząć się od tak niepozornych dolegliwości jak chrypka, uczucie suchości w gardle, kaszel czy też dokuczliwy ból gardła. Oczywiście w znacznej większości przypadków symptomy te będą oznaką zupełnie innych, potencjalnie nie groźnych dla naszego życia i zdrowia przyczyn. Zazwyczaj, kiedy pojawiają się dolegliwości ze strony gardła sięgamy po środki takie jak antybiotyki, leki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne – brak skuteczności ich działania jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Pojawianie się uczucia przeszkody w gardle, utrudnionego połykania, lub bólu w trakcie połykania (nazywanego odynofagią), wystąpi uczucie zatkanego nosa czy też krwawienia, koniecznie należy udać się na wizytę do lekarza specjalisty celem wykonania podstawowych badań. Nierzadko nowotwory gardła powodują również ból ucha, a w przypadku naciekania nerwów czaszkowych, mogą wystąpić również objawy neurologiczne. Nowotworom gardła często towarzyszą również powiększone węzły chłonne szyi. W trakcie rozwoju choroby występują również objawy, takie jak brak apetytu, utrata masy ciała (która może prowadzić do wyniszczenia – kachexia)

Rak gardła – diagnostyka

Pojawienie się niepokojących objawów ze strony gardła jest wskazaniem do wizyty u lekarza laryngologa. Oprócz wywiadu niezbędne jest przeprowadzenie badania fizykalnego oraz specjalistycznego badania laryngologicznego. W niektórych przypadkach może okazać się konieczne wykonanie biopsji, celem oceny histopatologicznej, której wynik determinuje decyzję o właściwym leczeniu. Następnym krokiem w diagnostyce raka żołądka jest wykonanie badań diagnostyki obrazowej takich jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) lub badanie pozytonowej tomografii emisyjnej (PET).

Nowotwór gardła leczenie

Dobór odpowiedniego leczenia zależy od stopnia zaawansowania nowotworu, jego rodzaju oraz stanu ogólnego pacjenta. Wczesne stadium nowotworu może być zazwyczaj leczone za pomocą radioterapii. Oczywiście nie bez znaczenia pozostają metody chirurgiczne, a także łączone takie jak chemioradioterapia. Rodzaj wykonywanego zabiegu chirurgicznego w dużej mierze zależy od umiejscowienia nowotworu – wykonywane zabiegi chirurgiczne mogą być mało inwazyjne, ale w niektórych sytuacjach ich rozległość może być tak duża, że towarzyszy im usunięcie części krtani wraz z strunami głosowymi. Efektem takiego zabiegu jest częściowa lub całkowita utrata głosu przez pacjenta. Po zabiegach operacyjnych często może okazać się koniecznie zastosowanie leczenia uzupełniającego. Warto jednak zaznaczyć, że przedstawione wyżej metody leczenia są uogólnione – w wielu przypadkach leczenie jest modyfikowane w zależności od umiejscowienia nowotworu oraz jego rodzaju i stopnia zaawansowania.

Rak gardła  – prewencja

Z uwagi na znane czynniki ryzyka występowania choroby nowotworowej gardła, największe znaczenie w jego prewencji ma unikanie czynników ryzyka, które mają związek z jego powstawaniem. Niestety w kierunku raka gardła nie są prowadzone żadne badania przesiewowe, dzięki którym byłoby możliwe wczesne wykrycie choroby nowotworowej. Leczenie nowotworów gardła wymaga współpracy zarówno lekarza laryngologa jak i onkologa.

[1] „Onkologia, podręcznik dla studentów i lekarzy” R. Kordek

„Patologia znaczy słowo o chorobie”  J. Stachura