Krioterapia

10 sierpnia 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Krioterapia  to forma leczenia niskimi temperaturami, która należy do fizykoterapii. Inne metody z tej dziedziny to między innymi elektroterapia, magnetoterapia, balneoterapia, laseroterapia i światłolecznictwo.

Metoda ta została opracowana stosunkowo późno, bo z końcem lat 70 ubiegłego wieku. Podział krioterapii obejmuje krioterapię miejscową oraz krioterapię ogólnoustrojową. Chociaż obydwie te metody związane są z podobnym mechanizmem działania, różnice w samych zabiegach są znaczące, a zabiegi odbywają się na zupełnie innych zasadach. Do krioterapii miejscowej wykorzystuje się urządzenie, które nazywane jest krioaplikatorem. W wyniku jego zastosowania dochodzi do spadku temperatury skóry i tkanek położonych głębiej. Jak często stosować krioterapię miejscową? Oczywiście wszystko zależy od przyczyny, z powodu której wykonywany jest zabieg. Procedura może być wykonywana jednorazowo lub powtarzalnie, w zależności od przyczyny. W zależności od wskazań, krioterapia miejscowa może trwać od kilku sekund do nawet kilku minut. Wskazania do krioterapii miejscowej są bardzo szerokie – często wykorzystywana jest przy urazach miejscowych na skutek uprawiania sportu. Obrzęk, ból i ograniczenia ruchowe to tylko niektóre wskazania do stosowania krioterapii. Wykorzystywana jest również w schorzeniach takich jak RZS (reumatoidalne zapalenie stawów) czy też ZZSK (zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa). Przeciwieństwem do krioterapii miejscowej jest krioterapia ogólnoustrojowa. Chociaż wykorzystuje ona w swoim mechanizmie także działanie niskiej temperatury, to jak sama nazwa wskazuje działa ona na cały ustrój – w tym celu osoby decydujące się na zabieg umieszczane są kriokomorach lub kriosaunach. Jaka jest różnica pomiędzy nimi? Kriokomora jest przestrzenią, gdzie działaniu niskich temperatur poddawane jest całe ciało człowieka. W miejscu tym może więcej niż jedna osoba jednoczasowo. Zasada działania kriosauny jest podobna, jednak niska temperatura działa na całe ciało z wyjątkiem głowy. W leczeniu zimną temperaturą (dochodzącą nawet do – 160 stopni) wykorzystuje się naturalne procesy fizjologiczne występujące w trakcie działania niskich temperatur. Efektem krioterapii oprócz ustąpienia negatywnych objawów na przykład ze strony narządu ruchu jest poprawa nastroju i polepszenie jakości snu.

Z uwagi na mniejsze ograniczenia w medycynie często stosowana jest krioterapia miejscowa – należy do niej między innymi krioterapia ginekologiczna oraz krioterapia dermatologiczna. Z oczywistych względów krioterapia ginekologiczna stosowana jest tylko u kobiet. Zabiegi te dotyczą miejsc intymnych – dróg rodnych oraz okolic odbytu. W ginekologii krioterapię wykorzystuje się między innymi do usuwania kłykcin kończystych, które powstają na skutek infekcji HPV – wirusa brodawczaka ludzkiego. Za jej pomocą usuwa się również niektóre zmiany w obrębie szyjki macicy. Co ważne, zabieg zazwyczaj nie jest bolesny, a dyskomfort, który pojawia się po wykonaniu krioterapii jest przejściowy. Po wykonaniu zabiegu krioterapii należy zwracać uwagę na właściwe utrzymanie higieny intymnej. O wszelkich wskazaniach koniecznych do wykonania zabiegu oraz sposobie postępowania pozabiegowego najlepiej zapytać prowadzącego lekarza ginekologa.  Do krioterapii miejscowej należy również krioterapia dermatologiczna. W trakcie procedur tego typu mają zastosowanie gazy takie jak ciekły azot, podtlenek azotu, czy też dwutlenek węgla. Za jej pomocą usuwa się popularne brodawki, naczyniaki, włókniaki czy też przebarwienia skórne. Co ciekawe, w ramach krioterapii można wykonywać również usuwanie niektórych nowotworów skóry. To dobra metoda, która może być stosowana na przykład u osób, u których występują przeciwwskazania do wykonania zabiegu chirurgicznego. Zastosowanie krioterapii w dermatologii jest szerokie – decyzję o możliwości jej wykorzystania podejmuje oczywiście lekarz dermatolog lub chirurg. Warto zauważyć, że jest to alternatywna metoda dla zabiegów mikro- i dermatochirurgicznych. Efekty uboczne po zabiegu  krioterapii mogą wystąpić tak jak po każdej innej procedurze medycznej. Może wystąpić ból, obrzęk, krwawienie, a nawet omdlenie. Warto również wspomnieć o przeciwwskazaniach do wykonywania tego typu zabiegów – obejmują one między innymi schorzenia kardiologiczne, astmę i inne niewyrównane choroby. Przed decyzją o skorzystaniu z zabiegu tego typu warto skorzystać z porady lekarza, który określi, czy nie ma przeciwwskazań jej wykonania.

Krioterapia to metoda zaliczana do fizykoterapii – daje dobre efekty działania, a jej zastosowanie nie ogranicza się jedynie do jednej dziedziny medycyny. Może być stosowana jako dodatkowa metoda  do leczenia niektórych chorób – od schorzeń narządu ruchu, ginekologię, przez nowotwory, po choroby tkankowe. Obecnie dostępność wielu zabiegów jest znacznie większa niż kiedyś. Zabiegi krioterapii nie należą do drogich.

http://www.rehastudio.pl/down/Krioterapia%20w%20rehabilitacji(1).pdf

http://www.specjalnoscchk.pl/osiagi/Przybyszewska_krio.pdf

http://www.czytelniamedyczna.pl/1370,kriochirurgia-i-jej-zastosowanie-w-dermatologii.html