Chemia i konserwanty

12 września 2017
Autor: lek. Mateusz Nawrocki

Chemia i konserwanty, główna przyczyna nowotworów

Dane statystyczne jednoznacznie wskazują, że w ostatnich dziesięcioleciach ilość rozpoznanych nowotworów drastycznie wzrasta – w zależności od rodzaju nowotworu nawet dwukrotnie. Należy zadać sobie pytanie, co jest przyczyną takiego stanu rzeczy. Według badań, wielkie znaczenie ma nasze pożywienie, które może działać zarówno pozytywnie, czyli zmniejszać ryzyko wystąpienia nowotworów jak i może działać kancerogennie – według niektórych badań nawet 30 procent (niektóre źródła przedstawiają większe wartości) chorób nowotworowych może być efektem stosowanej diety.

Azotyny

W przemyśle spożywczym bardzo dużą rolę odgrywają związki azotu, które stosowane są jako nawozy gleby w celu poprawy jej żyzności. Na skutek uprawy rolnej, spore ilości tych związków przenikają do uprawianego pożywienia, a mogą także dostać się do zbiorków wodnych, a w konsekwencji tego do organizmu człowieka. Reakcje chemiczne zachodzące w orgazmie ludzkim powodują zachodzenie przemian, w trakcie których następuje przekształcenie azotanów w azotyny, a te z kolei na skutek kolejnych reakcji przechodzą w nitrozaminy, które mają działanie rakotwórcze.

 Nie inaczej wygląda sytuacja z konserwantem e250 (azotyn sodu), który również może być przekształcany w toksyczne dla naszego zdrowia nitrozaminy. To środek, który jest stosowany do produkcji barwników oraz w procesie peklowania mięsa. Dla porównania, związki te znajdują się również w szkodliwym dymie tytoniowym. Oczywiście nie będzie zaskoczeniem, że konserwanty chemiczne dodawane do żywności mają największe znaczenie w patogenezie powstawania nowotworów przewodu pokarmowego – wystarczy spojrzeć na statystyki związane z nowotworem jelita grubego – to nowotwór, który znajduje się w „pierwszej trójce” najczęściej występujących oraz powodujących zgony z przyczyn nowotworowych. Z danych statystycznych jasno wynika, że w 2013 roku na raka jelita grubego w Polsce zachorowało ponad 17 tysięcy osób. Warto sobie zadać pytanie, jaki odsetek tych zachorowań miał związek z nieprawidłową i szkodliwą dietą. Innym organem, który narażony jest na chemiczne i szkodliwe dodatki do żywności jest żołądek – zachorowalność to ponad 5 tysięcy osób rocznie. Przypuszcza się, że bezpośredni kontakt śluzówki tych narządów z czynnikami kancerogennymi ma związek z występowaniem chorób nowotworowych.

 Nikogo nie trzeba przekonywać, że konserwanty w produktach spożywczych są wszechobecne. Warto jednak zaznaczyć, że wiele z nich, chociaż ma naturalne pochodzenie, to w wyniku obróbki chemicznej i procesu produkcyjnego, ich naturalny skład został zachwiany, co również może mieć wpływ na ich potencjalne kancerogenne działanie.

Czy chemiczne dodatki do żywności są konieczne? Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, jednak obecnie trudno wyobrazić sobie, aby było inaczej. Po pierwsze działają one konserwująco i zabezpieczająco – przykładem jest ochrona przed występowaniem bakterii i drobnoustrojów chorobotwórczych, w tym laseczki jadu kiełbasianego, której produkt jest wyjątkowo niebezpieczny dla naszego życia i zdrowia (jad kiełbasiany). Kolejnym zadaniem jest zwiększenie atrakcyjności produktów spożywczych – chodzi głównie o polepszenie smaku oraz wyglądu produktów spożywczych.

Warto zaznaczyć, że w przypadku wielu substancji istnieją określone normy, które jasno mówią w jakiej ilości mogą one zostać użyte do produkcji żywności – pozostaje jednak pytanie, czy wszyscy producenci przestrzegają odpowiednich regulacji – ceną tego może być nasze i zdrowie.

Sposób na niebezpieczne dodatki do żywności?

Niestety, konserwanty dodawane do żywności to codzienność. Czy jest na to jakikolwiek sposób? W pewnym stopniu możemy się przed nimi uchronić. Po pierwsze warto bardzo dokładnie czytać etykiety produktów żywnościowych, które kupujemy. Należy dokładnie zaznajomić się z składem danego produktu i użytych do jego produkcji substratach. Nie bez znaczenia pozostają również zawartości mikro oraz makroelementów, a także właściwa proporcja białek, tłuszczy i węglowodanów. Koniecznie wystrzegajmy się żywności, która zawiera szkodliwe dla zdrowia konserwanty. W przypadku warzyw i owoców, wybierajmy te produkty, których pochodzenie jest znane i wiemy, że pochodzą z upraw ekologicznych, bez dodatku szkodliwych nawozów. Szczególną uwagą powinne wykazać się matki dzieci – młody organizm należy odżywiać dobrym jakościowo pokarmem, wolnym od chemicznych i sztucznych dodatków. Oczywiście nie zawsze jest to możliwe, ale takie sytuacje należy ograniczyć do niezbędnego minimum. Chemiczne dodatki do żywności nie tylko przyczyniają się do zwiększonego ryzyka występowania chorób nowotworowych – mogą być również przyczyną alergii. Nie zapominajmy również, że substancje słodzące dodawane do żywności, podnoszą ich walory smakowe, ale powodują także otyłość, która jest czynnikiem ryzyka wielu chorób, w tym kardiologicznych oraz nowotworowych.

Czy jedynie konserwanty mają wpływ na większe ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej? Warto o tym wspomnieć, bowiem dobra jakość żywności oraz niska zawartość konserwantów to nie jedyne kwestie, które są warte uwagi w kwestii występowania chorób nowotworowych w związku z żywnością. Dla zdrowia niezmiernie ważna jest prawidłowa ilość błonnika, niska zawartość tłuszczy zwierzęcych, a także codzienne spożywanie warzyw i owoców. Odpowiednio zbilansowana dieta, oparta na zdrowych produktach bogatych w antyoksydanty oraz pochodząca z ekologicznych upraw w dużej mierze powinna zmniejszyć potencjalne ryzyko występowania chorób nowotworowych.