Choroba nowotworowa

17 lutego 2017
Autor: Lek. Mateusz Nawrocki

Mimo rozwoju medycyny, zachorowalność na nowotwory cały czas rośnie – w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat doszło do podwojenia ilości zachorowań. Nowotwory są drugą najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce, zaraz po chorobach układu krążenia. Warto jednak zauważyć, że diagnoza choroby nowotworowej nie zawsze oznacza brak szans na wyzdrowienie. Kluczowy jest stan zaawansowania choroby nowotworowej w momencie jej wykrycia, typ nowotworu czy też obecność przerzutów do innych narządów.

Objawy choroby nowotworowej

Objawy choroby nowotworowej w dużej mierze zależą od rodzaju nowotworu i miejsca, w którym się rozwija. Do ogólnych objawów można zaliczyć symptomy, które najczęściej nie są charakterystyczne dla choroby nowotworowej. Symptomy, które mogą przypominać infekcję o charakterze grypopodobnym, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, bóle brzucha, osłabienie,  gwałtowny spadek wagi ciała, brak apetytu. Jak widać, objawy choroby nowotworowej wcale nie muszą być specyficzne. Przykładem na to, jak różne mogą być objawy choroby nowotworowej są dwie jednostki chorobowe rozwijające się w obrębie klatki piersiowej – rak piersi i rak płuca. Objawem raka płuca jest przewlekły kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, nawracające infekcje płuc. W przypadku raka piersi dominującym objawem jest wyczuwalny guz. Warto zaznaczyć, że w początkowych stadiach zaawansowania nowotwory bardzo często nie dają żadnych objawów. Z tego powodu pacjenci nie zgłaszają się w odpowiednim czasie do lekarza.

Leczenie nowotworów

Leczenie nowotworów obejmuje wiele wariantów. Na pierwszy plan wysuwa się chirurgiczny sposób terapii. Chirurgia może być szeroko stosowana w leczeniu chorób nowotworowych. Z jej pomocą możliwa jest diagnostyka, operacje oszczędzające (zachowujące część narządu), radykalne, odtwórcze, a także przeprowadzenie zabiegów paliatywnych. Duże możliwości terapeutyczne daje także radioterapia, która ma zastosowanie miejscowe w leczeniu nowotworów. Można powiedzieć, że na przeciwległym biegunie – z uwagi na swój zasięg – leży systemowy sposób leczenia nowotworów. Warianty tego typu to chemioterapia, hormonoterapia, a także terapie celowane. Dla efektywnego leczenia nowotworów, możliwe jest łączenie dostępnych metod terapeutycznych – obrana strategia leczenia zależy jednak od rodzaju nowotworu i stadium zaawansowania w momencie jego wykrycia.

Leczenie bólu nowotworowego

Większość osób zmagających się z chorobą nowotworową najbardziej boi się bólu towarzyszącego chorobie. Leczenie bólu nowotworowego jest jednym z zadań medycyny paliatywnej. Warto zaznaczyć, że leczenie bólu powinno być dobrane indywidualnie do każdego pacjenta. Zasady  leczenia  bólu nowotworowego określa opracowana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) drabina analgetyczna składająca się z trzech poziomów. Zastosowanie konkretnych leków uzależnione jest od siły i rodzaju  bólu nowotworowego. Możliwe jest wprowadzenie kombinacji leków należących do z pierwszego  szczebla drabiny analgetycznej  jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ)  ze słabymi  i silnymi opioidami (odpowiednio drugi i trzeci szczebel drabiny analgetycznej). Jeśli leki te nie wystarczają do odpowiedniej kontroli bólu, konieczne może okazać się   dołączenie  koanalegetyków. ( np.  leków z grupy  przeciwdepresyjnych,  przeciwdrgawkowych  lub  sterydów).

Leczenie paliatywne

Niestety, zdarzają się sytuacje, kiedy choroba nowotworowa staje się oporna na jakiekolwiek leczenie i żadna terapia nie przynosi oczekiwanego efektu. Wówczas konieczne jest położenie większego nacisku na leczenie paliatywne. Leczenie paliatywne to sposób terapii, którego celem nie jest usunięcie ogniska nowotworowego, lecz zwalczanie objawów choroby. Leczenie paliatywne to wszystkie procedury, które mają na celu poprawę jakości życia pacjenta terminalnie chorego. Często zespół, który podejmuje opiekę nad pacjentem jest interdyscyplinarny i składa się z lekarzy, pielęgniarek, psychoonkologów, wolontariuszy i duchownych. To osobna specjalność medyczna, która jeśli istnieje taka potrzeba, otacza swoją opieką zarówno chorego jak i jego rodzinę. Nadrzędnym celem leczenia paliatywnego jest zmniejszenie bólu, cierpienia i złagodzenie objawów choroby nowotworowej.